Trong những năm trước đây, khi giá một số mặt hàng nông sản giảm thấp, bấp bênh, người nông dân giảm thiểu đầu tư phân bón, dẫn tới nhiều biểu hiện thiếu hụt dinh dưỡng nhất là các chất đa – trung lượng. Thiếu hụt, rối loạn dinh dưỡng đã ảnh hưởng xấu đến khả năng chống chịu, dịch bệnh, sinh trưởng, phát triển cũng như năng suất và chất lượng của nhiều loại cây trồng và nông sản.
Tuy nhiên, thời điểm hiện tại hầu hết các nông sản đều liên tục tăng giá; thường xuyên thiết lập và vượt qua các đỉnh cao kỷ lục về giá. Nhiều cây trồng bước vào thời hoàng kim, lên ngôi với giá đỉnh và mức lợi nhuận cao, nên được nhiều bà con nông dân đầu tư chăm sóc rất mạnh mẽ đạt đến cường canh, thậm chí vượt ngưỡng chịu đựng của cây trồng và đất đai. Bón dư thừa và mất cân đối dinh dưỡng cũng ảnh hưởng rất nhiều đến sức chống chịu, dịch bệnh, sinh trưởng, phát triển cũng như năng suất và chất lượng của nhiều loại cây trồng và nông sản.
* Đạm là nguyên tố quan trọng bật nhất trong các nguyên tố cấu tạo nên sự sống.
– Đạm có trong thành phần tất cả các protein đơn giản và phức tạp, mà nó là thành phần chính của màng tế bào thực vật, tham gia vào thành phần của axit Nucleic (tức ADN và ARN), có vai trò cực kỳ quan trọng trong trao đổi vật chất của các cơ quan thực vật.
– Đạm còn có trong thành phần thiết yếu của diệp lục tố, mà thiếu nó cây xanh không có khả năng quang hợp, có trong các hợp chất Alcaloid, các phecmen và trong nhiều vật chất quan trong khác của tế bào thực vật.
– Thiếu đạm có nghĩa là thiếu vật chất cơ bản để hình thành tế bào nên khả năng sinh trưởng bị đình trệ, hàng loạt các quá trình sinh lý sinh hóa trong cây cũng bị ngưng trệ, diệp lục ít được hình thành nên làm lá chuyển vàng, cây còi cọc, hoa quả ít ỏi.
– Tuy nhiên, nếu thừa đạm cũng không tốt, sẽ làm cho cây không chuyển hóa hết được sang dạng hữu cơ, làm tích lũy nhiều dạng đạm vô cơ gây độc cho cây. Thừa đạm sẽ làm cho cây sinh trưởng thái quá, gây vóng, vàng rũ. Dư thừa đạm cũng gây ra rối loạn và thiếu hụt một số khoáng chất quan trọng khác. Các hợp chất các bon phải huy động nhiều cho việc giải độc đạm nên không hình thành được các chất “xơ” làm cây yếu, các quá trình hình thành hoa quả bị đình trệ làm giảm hoặc không cho thu hoạch.
* Bón quá dư thừa đạm gây ngộ độc đạm và thiếu vi lượng (nhất là kẽm và bo)
– Biểu hiện của cây thừa đạm: đó là hiện tượng toàn thân và lá cây bị vàng, cây còi cọc, khả năng sinh trưởng và kháng sâu bệnh kém,… Lượng đạm cung cấp quá mức hấp thu của cây cũng sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp tới cây trồng. Ở mức độ nhẹ, cây phát triển nhanh hơn bình thường, ra nhiều nhánh, thân cây yếu nên lốp và dễ đổ gãy. Ở mức độ nặng hơn, cây có thể bị ngộ độc đạm và dẫn tới khả năng sống của cây thấp.
– Bị cháy phân: Dạng ngộ độc này tương tự như da người bị cháy nắng. Là trường hợp cây bị ngộ độc trực tiếp, cấp tính lên một bộ phận của cây. Chẳng hạn, khi bị ngập nước rễ cây bị ngộp, khi nước rút đi rễ ngoi lên mặt đất để tìm kiếm oxy, nếu bón phân ngay thì phân tan ra và lớp rễ cám sẽ bị cháy. Tương tự như vậy, khi cào bồn và gốc cây trong mùa nắng, rễ thở bị tổn thương, khi mưa xuống rễ ngoi lên mặt đất, bón phân khoáng cũng hỏng rễ thở, bộ rễ đình trệ, không cung cấp đủ nước và dưỡng chất gây cháy lá.
– Ngộ độc đạm: Là trường hợp sử dụng hàm lượng phân bón quá nhiều so với nhu cầu và sức chịu đựng của cây. Chẳng hạn, nếu bón quá nhiều phân đạm thì sẽ làm cho lá cây bị vàng, rũ xuống. Những biểu hiện thường thấy của cây khi bị ngộ độc đạm:
+ Cây bị vàng, màu của lá vàng nhạt hơn và lá héo rũ xuống.
+ Cây con có hiện tượng héo toàn bộ cây và cây có thể chết.
+ Rễ dễ bị tổn thương, không hút đủ nước và dinh dưỡng từ đất lên nuôi cây.
– Mất cân đối dinh dưỡng: Cây bị ngộ độc dinh dưỡng khi bón quá phân bón chứa dư chất này sẽ gây thiếu chất kia. Ví dụ, lượng kẽm và bo trong đất không thiếu nhưng do quá thừa đạm (bón quá nhiều phân Ure, SA, NPK đạm cao,…) sẽ khiến cho cây trồng không hấp thụ được kẽm và bo từ đất nên ngọn lá yếu kém và biểu hiện thiếu kẽm và bo, dễ hỏng rụng trái non (cà phê bị thui đầu đinh và rụng trái non xanh, sầu riêng bị rụng que diêm và rụng trái non, hồ tiêu bị rụng gié và bồ cào nặng,…).
– Vi lượng kẽm: Kẽm kích thích quang hợp. Thúc đẩy tăng trưởng của cây. Tăng khả năng chống lạnh và chống nóng của cây. Tạo thành nhiều hợp chất quan trọng. 
Biểu hiện của lá cà phê, lá cây có múi và lá tiêu thiếu kẽm
Thiếu kẽm lá ngắn, nhỏ có dạng hình lưỡi dao, hệ thống gân nổi trên nền lá xanh nhạt hoặc vàng. Chùm lá trên ngọn mọc sít nhau. Các chồi phát triển chậm, không vươn ra được. Khi thiếu nhiều lá bị chết và rụng. Trái non bị teo tóp, dị dạng, rụng nhiều.
– Thiếu Bo: Bo tăng sự cố định, đồng hóa và chuyển hóa đạm; tăng sự hút nước cho cây họ đậu. Hoạt hóa diệp lục. Tăng khả năng phát triển và sức khỏe của hoa, nở hoa đậu quả và nuôi dưỡng quả. Tăng tính chịu hạn và chịu lạnh, chịu nóng của cây. 
Biểu hiện của lá cà phê, lá cây có múi và lá tiêu thiếu Bo
Thiếu bo các chồi non bị chết, chồi toả ra như cái quạt, lá biến dạng, một bên mép lá ngắn lại làm cho lá cong queo, bản lá hẹp và dài, đuôi lá có màu xanh ôliu hoặc xanh vàng. Ngọn nên thường bị cháy và thui chột. Trái non bị teo tóp, dị dạng, rụng nhiều.
* Khắc phục thiếu vi lượng (kẽm, bo,…) cây sinh trưởng phát triển và năng suất tốt
Quản lý thảm cỏ, phun vi sinh (chế phẩm vi sinh đậm đặc BLC 11), bón phân hữu cơ hoai, bón phân vi sinh (BLC 08 Hạn chế nấm bệnh, BLC 09 Hạn chế tuyến trùng…), bón NPK-TE phù hợp, bón vôi hợp lý để cải thiện độ phì đất, hàm lượng hữu cơ và pH của đất; phun phân bón lá bổ sung kịp thời kẽm bo;… sẽ giúp cây khắc phục hiện tượng thiếu vi lượng (kẽm, bo,…) sinh trưởng phát triển khỏe và cho năng suất tốt.

Hình ảnh sản phẩm BLC 11, BLC 08 Hạn chế nấm bệnh, BLC 09 Hạn chế tuyến trùng
Khi được bón phân NPK-TE cân đối, nhất là đáp ứng đầy đủ kẽm và bo; đặc biệt là có chứa kẽm và bo thông minh (BLC NPK-TE) cùng có chứa các trung vi lượng thiết yếu thì sẽ giúp cây giải độc nhanh, phục hồi và phát triển tốt, khắc phục hiệu quả các yếu tố bất lợi.

Hình ảnh một số sản phẩm phân bón bổ sung Bo, Kẽm và các nguyên tố trung vi lượng cho cây trồng


